Paryż (Francja) ‒ cmentarz Montrésor. Konserwacja wybranych nagrobków
Polska karta w historii Montrésor datuje się od 1849 r., kiedy to podupadły średniowieczny zamek wraz z okolicznymi dobrami kupiła Róża z Potockich Władysławowa Branicka. Nieruchomość nabyła nie dla siebie, lecz z myślą o synu – Ksawerym. To on, jako pierwszy polski właściciel, przywrócił zamkowi blask i stworzył unikalną polską enklawę we Francji.
Główna ulica Montresor nosi imię Ksawerego Branickiego, a w kaplicy grobowej na tutejszym cmentarzu, ufundowanej w 1863 roku pochowano wielu członków tego rodu. Projekt kaplicy przygotował zespół francuskich architektów Vion, Oudet i Moreau. Budowlę wzniesiono z lokalnego wapienia o białokremowej barwie, zawierającego domieszki minerałów ilastych. Kamień ten należy do materiałów miękkich i słabo znosi działanie czynników atmosferycznych.
Stan kaplicy cmentarnej wzniesionej dla Róży Branickiej stopniowo się pogarszał i wymagał pilnej interwencji konserwatorskiej. Na wszystkich elewacjach oraz w detalach architektonicznych stwierdzono liczne uszkodzenia. Obejmowały one deformacje, pęknięcia oraz rozwarstwienia. Zaobserwowano degradację warstwy powierzchniowej kamienia oraz zmiany o charakterze strukturalnym. Na powierzchniach występowały nawarstwienia biologiczne, w tym porosty i glony. Obecne były także nawarstwienia chemiczne o barwie szarej i czarnej. Badania wykazały braki zaprawy w spoinach pomiędzy ciosami kamiennymi. Poszczególne uszkodzenia pozostawały ze sobą w ścisłym związku i wzajemnie się pogłębiały.
Zakres prac miał charakter interwencyjny i zabezpieczający. Zabezpieczono osłabione oraz odspojone elementy kamieniarskie i rzeźbiarskie. Fragmenty stwarzające ryzyko odpadnięcia zostały zdemontowane. Ażurowe zwieńczenie okalające kaplicę zabezpieczono siatką, której celem było ograniczenie zagrożenia spadaniem elementów.
Przeprowadzone działania zatrzymały degradację pomnika.
Realizator: Hory – Chauvelin SA
