Patronat i współpraca Polonika

„Dzieła prezentowane na wystawie powinny znajdować się nie tutaj, lecz w świątyniach, na swoich miejscach, aby służyć Bogu - powiedział w trakcie otwarcia wystawy Taras Wozniak, dyrektor Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki - Jednak historia przebiegła inaczej. Chwała tym, którzy w ostatniej chwili uratowali te artefakty. Przez 70 lat przechowywano je w magazynach Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki i nikt ich nie mógł zobaczyć. Dziś znajdują się w odrestaurowanym Gościnnym Korpusie Zamku". 

Przypomnijmy, że szeroki zbiór barokowej rzeźby sakralnej uratowano dzięki osobistemu zaangażowaniu Borysa Woźnickiego, który kierował Lwowską Galerią od 1962 r. aż do swojej śmierci w roku 2012. Ocalił on niezliczoną liczbę bezcennych dzieł sztuki pochodzących z cerkwi, kościołów, cmentarzy, zamków, pałaców i dworów likwidowanych i niszczonych w czasach byłego ZSRR. W roku 1996 z myślą o zachowaniu tego dziedzictwa w pomieszczeniach kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie utworzono Muzeum Johanna Georga Pinsla. Pomimo to wiele arcydzieł wciąż pozostawało poza obiegiem muzealnym. 

Ekspozycja „Droga Tworzenia: rzeźba sakralna Galicji od końca XVII do początku XIX wieku” przywraca publiczności te zapomniane dzieła. Na zamku w Żółkwi można zobaczyć prace artystów niezwykłych: Johanna Georga Pinsla: Johanna Pfistera, Thomasa Huttera, Franciszka Olendzkiego, Antoniego Osińskiego.

Dwie pierwsze edycje międzynarodowej konferencji ETHER Eternal Heritage - Wieczne Dziedzictwo były pionierską próbą stworzenia przestrzeni do wymiany doświadczeń dotyczących cyfrowych danych o zabytkach. Wykorzystanie nowych technologii ma ogromne znaczenie zarówno dla ochrony zabytków, jak i dla ich popularyzacji.

Trzecia edycja konferencji, która rozpoczęła się 3 grudnia w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, ma na celu integrację środowisk naukowych, archeologów, architektów, historyków sztuki, konserwatorów, muzealników oraz szeroko rozumianych sektorów kreatywnych. Program tegorocznej odsłony obejmuje panele dyskusyjne, wykłady oraz część warsztatową, tworząc wielowymiarową platformę do prezentacji aktualnych osiągnięć i wymiany myśli. Uczestnicy mają okazję wysłuchać specjalistów reprezentujących instytucje kultury, jednostki badawcze oraz twórców wykorzystujących technologie cyfrowe do reinterpretacji dziedzictwa.

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA jest partnerem wydarzenia, wspierając inicjatywę na poziomie merytorycznym i organizacyjnym. Pierwszego dnia konferencji Piotr Ługowski, kierujący programem strategicznym Ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą, wygłosił wykład zatytułowany "Wykorzystanie nowych technologii w ochronie polskiego dziedzictwa za granicą". Motywem przewodnim tegorocznej konferencji był model 3D rzeźby „Rytm” Henryka Kuny wykonany przez Dział Digitalizacji NID. Rzeźba zdobyła Grand Prix na paryskiej wystawie w 1925 roku, a jej marmurowa wersja zdobiła budynek ambasady RP w Paryżu.

Z listą wszystkich wystąpień podczas dwóch dni konferencji można zapoznać się pod tym linkiem: Program konferencji Eternal Heritage - Wieczne Dziedzictwo.

Wystawa "Przeszłość Przyszłości" zostanie zaprezentowana w miejscu o niezwykłej randze dla polskiej kultury i historii Europy, w Instytucie Biblioteki Polskiej w Paryżu. Instytucja od 1854 roku gromadzi i chroni skarby polskiego dziedzictwa, dokumentując dzieje narodu, który przez ponad stulecie pozbawiony był własnego państwa.

W swoich pracach Hubert Czerepok od lat bada, jak symbole, obrazy i opowieści kształtują polską tożsamość narodową. Artysta często posługuje się cytatem, powtórzeniem i zapożyczeniem, wykorzystując je do opisu procesów zachodzących we współczesnej kulturze. Jednym z ważnych tematów jego twórczości jest to, jak przekaz medialny potrafi zastępować rzeczywistość. 

Jego prace były prezentowane na licznych wystawach indywidualnych, m.in. w Galerii Labirynt w Lublinie, Galerii Arsenał w Białymstoku i Art Stations Foundation w Poznaniu, a także na wystawach zbiorowych, między innymi podczas 19. Biennale w Sydney, Międzynarodowego Quadriennale Rzeźby w Rydze, w Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie oraz w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie.

Wystawę paryską zainspirowały dziedzictwo Wielkiej Emigracji, relacja Adama Mickiewicza z Andrzejem Towiańskim oraz wpływ towianizmu na kulturę i mit polskości. Autor czerpie z różnych form wyrazu: rysunku, narzędzi immersyjnych takich jak neon i VR oraz obiektów z archiwum Instytutu Biblioteki Polskiej w Paryżu. Zderzając fakty z fikcją, naukową analizę z intuicją, a dziewiętnastowieczną ikonografię z nowoczesnymi technologiami tworzy przestrzeń otwartą, bez prostych tez i założeń.

Na skutek rozbiorów Polska na ponad 120 lat zniknęła z mapy Europy. Wystawa "Przeszłość Przyszłości" jest refleksją nad tym, czy wspólnota może trwać bez własnego terytorium oraz w jakim stopniu pamięć, duchowość i sztuka wpływają na jej trwałość. Instytut Polonika jest jej partnerem. 

Ekspozycja będzie dostępna nieodpłatnie dla zwiedzających.

W 1719 roku księżniczka Maria Klementyna, nastoletnia wnuczka króla Jana III Sobieskiego, wyruszyła z Oławy do Rzymu, by poślubić Jakuba III/VII Stuarta, pretendenta do tronu Anglii, Szkocji i Irlandii. To małżeństwo, zawarte w trudnych politycznych okolicznościach, połączyło losy dwóch dynastii oraz dwoje ludzi wychowanych w zupełnie różnych kulturach.

Dyplomatyczne próby odzyskania utraconej władzy w trzech królestwach zaważyły na ich losach. Tragiczna historia Marii Klementyny Sobieskiej, która poznała swojego męża dopiero w dniu ślubu, pokazuje, jak trudny bywał los kobiet z królewskich rodów. Królowa urodziła dwoje dzieci i wypełniła dynastyczne oczekiwania, ale małżeństwo okazało się jej osobistym dramatem.

Wystawa „Sobiescy i Stuartowie. Blask i widmo korony”, którą od 25 października można oglądać w Pałacu Wilanowskim jest pierwszą tak obszerną prezentacją tej niezwykłej historii. W Wielkiej Brytanii, a nawet w Szkocji, o rodzinie Sobieskich wie niewielu, w Polsce zaś mało kto pamięta o Stuartach. Ekspozycja przywołuje tę próbę połaczenia dwóch znaczących dla Europy dynastii, pokazując nieprezentowane wcześniej portrety członków obu rodzin, cenne ryciny oraz osobiste pamiątki po parze królewskiej. Wśród nich znajdują się m.in. modlitewnik królowej Szkotów Marii Stuart z jej własnoręczną inskrypcją oraz złoty zegarek podarowany królowej Marii Klementynie przez Frances Erskine, księżnę Mar.

Jako instytucja od lat zaangażowana w ochronę i rekonstrukcję dzieł sztuki związanych z dziedzictwem rodu Sobieskich, z dumą obejmujemy patronatem to wydarzenie, które przywraca pamięć o niezwykłym spotkaniu dwóch królewskich światów.

Zesłanie na Syberię odegrało kluczową rolę w kształtowaniu poglądów i dalszej działalności Józefa i Bronisława Piłsudskich. Podczas konferencji temat ten zostanie przedstawiony zarówno jako forma represji, jak i jako przestrzeń, w której rodziły się i umacniały idee niepodległościowe. Szczególną uwagę poświęcono także perspektywie kobiecej, dotychczas marginalizowanej w historiografii.

W trakcie dwudniowych obrad uczestnicy omówią losy wybitnych zesłańców, m.in. Wacława Sieroszewskiego, Władysława Studnickiego, Józefa Kalinowskiego, Edwarda Łazowskiego, Michała Jankowskiego, a także działaczy socjalistycznych, takich jak Bronisław Sławiński i Jan Promiński. W programie znajdą się również wystąpienia poświęcone doświadczeniom Elżbiety z Pawłowskich Majewskiej, Jadwigi Ostromęckiej, Teresy Prażmowskiej, Jadwigi Łuszczewskiej (Deotymy) i Jadwigi Prendowskiej, których świadectwa ukazują codzienność oraz strategie przetrwania na zesłaniu.

Organizatorami konferencji są: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA oraz Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk.
Partnerem wydarzenia jest Komisja Syberyjska PAN.